Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε στο Κάστρο της Χώρας τον αποκατεστημένο από τον Δήμο Αμοργού “Θόλο” και τον “Κάτω Λάκκο”, στο πλαίσιο της ανάπλασης του παραδοσιακού βυζαντινού οικισμού. Στο κέντρο, σχεδόν, του νησιού, το Κάστρο, ο ψηλός φυσικός βράχος με το ολόλευκο εκκλησάκι του Αη Γιώργη, που δεσπόζει επάνω από την κωμόπολη, είναι το λαλούν σύμβολο της Χώρας.
Ο οικιστικός πυρήνας της, στη βόρεια και την ανατολική πλευρά του Κάστρου, χρονολογείται την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, όταν οι επιδρομές των Αράβων, ανάγκασαν τους κατοίκους σε όλα σχεδόν τα νησιά του Αιγαίου να μετατοπίσουν τους παράλιους οικισμούς τους στην ενδοχώρα. Ο φυσικός βράχος φαίνεται να οχυρώθηκε στα χρόνια της Ενετοκρατίας (1206-1537). Ανάμεσα στα ελάχιστα αρχιτεκτονικά λείψανα της Ενετοκρατίας συγκαταλέγονται ο “Κάτω Λάκκος” και η καμαροσκέπαστη τοξωτή υδατοδεξαμενή του 15ου αιώνα, στα Βορεινά. Η κιστέρνα αποδόθηκε στο κοινό, ως επισκέψιμο μνημείο, αφού αποκαταστάθηκε από τον Δήμο Αμοργού, στο πλαίσιο της εξαιρετικής συνεργασίας που έχει με το Υπουργείο Πολιτισμού. Σε άμεση γειτνίαση και συνάφεια με τον “Κάτω Λάκκο” βρίσκεται ο “Θόλος”, ένα ιστορικό κτήριο στον παραδοσιακό οικισμό του νησιού. Ερειπωμένο για δεκαετίες, αποκαταστάθηκε προκειμένου να λειτουργήσει ως χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων -ιδιαίτερα για τη διοργάνωση εκθέσεων- και ως τόπος πληροφόρησης για τα παραδοσιακά επαγγέλματα του νησιού, που χάνονται.
Στον χαιρετισμό της, η υπουργός Πολιτισμού, αφού ευχαρίστησε τον δήμαρχο Αμοργού Λευτέρη Καραΐσκο για την αγαστή και δημιουργική συνεργασία τους, αλλά και για τη σημαντική πρωτοβουλία του Δήμου να προχωρήσει στην αποκατάσταση του Θόλου και του Κάτω Λάκκου, σημείωσε: “Τα νησιά των Κυκλάδων αποτελούσαν ανέκαθεν περιοχή με πληθωρική παρουσία στο ιστορικό και στο γενικότερο πολιτιστικό πεδίο η οποία, σε συνδυασμό με τις διακεκριμένες περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες, τις ιδιάζουσες γεωμορφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες, -θέση, μέγεθος, πολυμορφία, ιδιότυπα χαρακτηριστικά- δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ιδιαίτερου πολιτισμού και ενός διακριτού τρόπου ζωής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Αμοργός, όπου αυτά ακριβώς τα στοιχεία διαμόρφωσαν τον τοπικό πολιτισμό και τον κυκλαδίτικο τρόπο ζωής, από την απώτερη αρχαιότητα ως σήμερα. Είναι εμφανείς, ακόμη και σήμερα, οι επιδράσεις αυτές στην αρχιτεκτονική του παραδοσιακού οικισμού της Χώρας, όπου ο παραδοσιακός τρόπος ζωής διατηρείται, έτσι όπως τον διαμόρφωσε το περιβάλλον. Γι’ αυτό η αποκατάσταση του Θόλου και του Κάτω Λάκκου είναι εξαιρετικά σημαντική και διδακτική για τους νεότερους. Η ποικιλία και η ποιότητα των φυσικών και των πολιτιστικών πόρων είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη του νησιού και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς του. Η ποιότητα του περιβάλλοντος και η ορθολογική ανάδειξη του μνημειακού πλούτου, που σε χρονική διάρκεια ξεπερνά τις πέντε χιλιετίες, και του τεράστιου πολιτιστικού εν γένει αποθέματος των Κυκλάδων αποκτά μια ιδιαίτερη σημασία. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος θα έχουν διασωθεί πολύτιμα τεκμήρια της ιστορίας της Αμοργού από τον ύστερο μεσαίωνα έως τους νεώτερους χρόνους”.
Η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι τις αμέσως επόμενες μέρες ολοκληρώνεται η διαδικασία και η υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης για την αποδοχή από το Υπουργείο Πολιτισμού του ακινήτου που παραχωρεί ο Δήμος για την ίδρυση του Διαχρονικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο νησί, καθώς δεν επαρκεί για να στεγάσει ολόκληρη την Αρχαιολογική Συλλογή με πολλά και σημαντικά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως από τις αρχαιολογικές έρευνες των τελευταίων ετών.
