Αυστηρό μήνυμα στην Άγκυρα και στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στις κοινές δηλώσεις που πραγματοποίησε με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά τη μεταξύ τους συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν απειλεί κανένα κράτος και δεν δέχεται από κανέναν υποδείξεις για το πώς θα διαμορφώσει την άμυνά της, στο έδαφός της.
«Θυμίζω ότι όρος συμμετοχής στο πρόγραμμα safe είναι να μη θίγονται συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών. Να ενημερώσω και τον κύριο πρόεδρο (σ.σ. τον Αντόνιο Κόστα) για την πρόσφατη κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων ειδικά στο Αιγαίο. Ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και των σχέσεων καλής γειτονίας είναι άλλωστε προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή πορεία κάθε υποψήφιας χώρας», τόνισε αρχικά ο πρωθυπουργός και συνέχισε: «Δεν νοείται να υπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από μία χώρα που προσδοκά τη βελτίωση των σχέσεων της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, την οποία θέλουμε να ενισχύσουμε, δεν μπορεί παρά να συμβαδίζει με την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας». Και πρόσθεσε: «Η πατρίδα μου είναι μια ειρηνική χώρα η οποία δε συνιστά απειλή για κανέναν. Δε θα δεχτεί όμως υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και στις θέσεις της Ελλάδας: «Από την πλευρά μας, η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στις σχετικές διεργασίες, με πολύ σαφείς θέσεις, με τολμηρές προτάσεις. Είναι θέσεις που πιστεύω ότι υπηρετούν το κοινό μας όραμα μίας Ευρώπης πιο ισχυρής, πιο ανταγωνιστικής, πιο ασφαλούς. Εξάλλου, όλες οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καταδεικνύουν ότι πρέπει να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση και μάλιστα σε αυτή τη λογική προετοιμάζει η Ελλάδα ήδη την προεδρία της στο Συμβούλιο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με αίσθηση ευθύνης και έτοιμη να συμβάλει ουσιαστικά στην προώθηση των κοινών μας προτεραιοτήτων. Με τον κ. πρόεδρο είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε πολλά θέματα, με πρώτο βέβαια την εξαιρετικά περίπλοκη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028 2034. Συμφωνούμε. Επιβάλλεται να πετύχουμε μια πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. Η κυπριακή Προεδρία άλλωστε έχει βάλει τις βάσεις.
Αναμένουμε με προσμονή τις νέες προτάσεις της ιρλανδικής προεδρίας σχετικά με το ύψος του προϋπολογισμού και την κατανομή των πόρων, αλλά πρέπει να πιέσουμε όλοι ώστε να πετύχουμε τις αναγκαίες συναινέσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, στο οποίο προβλέπω, αγαπητέ μου Πρόεδρε, ότι και αυτό θα κρατήσει αρκετά, αλλά απαιτείται να έχουμε μια πολιτική συμφωνία.
Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει πολλές φορές ότι χρειαζόμαστε ένα πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος μπορεί να υπηρετεί ταυτόχρονα τις νέες προτεραιότητες που εμείς οι ίδιοι έχουμε θέσει, χωρίς όμως ταυτόχρονα να υποβαθμίζει τις ταυτοτικές πολιτικές της Ευρώπης στους πόρους της συνοχής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, μέσα από τη νέα αρχιτεκτονική, η οποία έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους. Για να το πω πολύ απλά, νομίζω ότι το έχεις πει και εσύ. Δεν μπορούμε να πετύχουμε περισσότερα δαπανώντας λιγότερα και για μας».
Και συνέχισε λέγοντας: «Για μας πολιτικές που στηρίζουν τη σύγκλιση διασφαλίζουν ότι η ανάπτυξη αφορά τελικά όλες τις χώρες της περιφέρειας της Ένωσης, αλλά τελικά ωφελούν και τις χώρες που βρίσκονται στον πυρήνα της κοινής μας ευρωπαϊκής οικογένειας. Θέλω να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά στην ανάγκη να έχουμε επαρκείς πόρους για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα και την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Φέτος, πολλές ευρωπαϊκές χώρες επλήγησαν από καταστροφικές πυρκαγιές. Η πατρίδα μου απέφυγε εφέτος τα χειρότερα, αλλά ξέρουμε πολύ καλά ότι αυτή είναι μια διαρκής πρόκληση, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ενιαία ευρωπαϊκή απειλή.
Αλλά βέβαια, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι για να μπορέσουμε να διαφυλάξουμε τους πόρους της συνοχής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, να χρηματοδοτήσουμε τις νέες μας προτεραιότητες, χρειαζόμαστε αύξηση των ιδίων πόρων. Η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση με διάθεση να καταθέσουμε νέες, πιστεύω, δημιουργικές προτάσεις, όπως την πιθανή αξιοποίηση από έσοδα των δημοπρασιών για τη χρήση των συχνοτήτων του φάσματος 5G και 6, ενώ παράλληλα είμαστε πάντα έτοιμοι να εξετάσουμε και τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Θα το ξαναπώ. Πιστεύω ότι κοινά ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, όπως η άμυνα, που αποτελεί το απόλυτο κοινό δημόσιο αγαθό, υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από καινούργια εργαλεία κοινού δανεισμού. Συζητήσαμε με τον Αντόνιο Κόστα ευρύτερα για την πρόκληση της ανταγωνιστικότητας.
Η Ευρώπη καλείται να κάνει ένα άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά, να κινηθεί δηλαδή παίρνοντας τολμηρές πρωτοβουλίες με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες που ήδη μετασχηματίζουν την οικονομία αλλά και τις ζωές όλων μας. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να βρεθούμε πίσω από τις παγκόσμιες εξελίξεις, χάνοντας μια κρίσιμη ευκαιρία».
Και πρόσθεσε: «Και βέβαια το έχω πει πολλές φορές. Το ξέρει ο αγαπητός πρόεδρος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια πραγματικά ανταγωνιστική Ευρώπη όταν οι επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά μας συνεχίζουν να πληρώνουν την ενέργεια ακριβότερα από τους ανταγωνιστές μας.
Είναι συνεπώς απόλυτη προτεραιότητα να ολοκληρώσουμε το συντομότερο δυνατόν την ενιαία αγορά ενέργειας. Και φέτος το καλοκαίρι, τον Αύγουστο είχαμε υψηλές τιμές ενέργειας αλλά και μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Και φυσικά το ίδιο ισχύει και για την ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων, ώστε οι επιχειρήσεις μας να μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς να αναζητούν αλλού ελκυστική χρηματοδότηση».
Σαφές μήνυμα Κόστα στην Αγκυρα
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έστειλε και αυτός στις δικές του δηλώσεις σαφές μήνυμα στην Αγκυρα, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ επιδιώκει μια σχέση συνεργασίας και αμοιβαίου οφέλους με την Άγκυρα, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι «προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι πάντα η προστασία των συμφερόντων των κρατών-μελών της. Ο Αντόνιο Κόστα τόνισε παράλληλα την ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών συνόρων, «συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων συνόρων», επισημαίνοντας τη στρατηγική θέση της Ελλάδας στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και τη σημασία ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμης σημασίας για την ‘Ένωση μας. Πλησιάζουμε στη λήψη μιας απόφασης που θα έχει μέγιστες επιπτώσεις. Αφορά το επόμενο προϋπολογισμό μας, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τα έτη 2028-2034. Πρέπει να καταλήξουμε σε μια συμφωνία μέχρι το πέρας του τρέχοντος έτους. Είναι ο μόνος τρόπος να αποφύγουμε οποιαδήποτε περικοπές, σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των ερευνητών, των αγροτών, των καινοτόμων δράσεων, των φοιτητών και βεβαίως των επιχειρήσεων» είπε στην έναρξη των δηλώσεων του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Η νέα πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε σήμερα επιβάλλει μια νέα προσέγγιση σε θέματα προϋπολογισμού και νέα διάρθρωση του προϋπολογισμού, αλλά και νέο τρόπο κατανομής των πόρων μας. Χρειαζόμαστε ένα προϋπολογισμό, ο οποίος θα ανταποκρίνεται στις κοινές μας προτεραιότητες και μεταξύ αυτών άμυνα και ασφάλεια, αλλά και την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την στρατηγική ανθεκτικότητα» σημείωσε. «Παράλληλα, και ταυτόχρονα επιβάλλεται, όπως ακριβώς είπατε κύριε Πρωθυπουργέ, να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε θέματα κοινής αγροτικής πολιτικής και συνοχής. Είναι πολιτικές θεμελιώδους σημασίας για να διασφαλίσουμε ότι η ανθεκτικότητα, οι ευκαιρίες και η ευημερία θα φτάσουν σε κάθε μία γωνιά της Ευρώπης» είπε.
Ο Αντόνιο Κόστα στη συνέχεια αναφερόμενος στην γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας ανέφερε: «η Ελλάδα βρίσκεται σε θέσεις στρατηγικής σημασίας σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και κάποιες φορές τα πράγματα δεν τα βλέπουμε όπως ακριβώς τα βλέπετε εσείς, από την απόσταση των Βρυξελών, γι’ αυτό και είχε σημασία να ακούσω ότι είχατε εσείς να πείτε». «Χρειάζεται προστασία των συνόρων μας και των θαλάσσιων συνόρων για να εξασφαλίσουμε πως η Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τα απαραίτητα μέσα και τις δυνατότητες για να μπορέσει να απαντά αποτελεσματικά. Μας ενδιαφέρει να υπάρχει σταθερότητα και ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο» τόνισε.
«Ο κ. πρωθυπουργός με ενημέρωσε σχετικά με τις τρέχουσες εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Ελλάδος-Τουρκίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται να καλλιεργήσει μια αμοιβαία επωφελή και συνεργατική σχέση με τη συγκεκριμένη χώρα. Η εποικοδομητική συμμετοχή της Τουρκίας είναι σημαντική για να προάγουμε διάφορα πεδία που αφορούν στην συνεργασία. Το έχουμε τονίσει ξανά και ξανά ότι η προτεραιότητα της ΕΕ είναι η προάσπιση των συμφερόντων των κρατών μελών της ένωσης» είπε.
«Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή συμφωνήσαμε ότι οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν επιπτώσεις στη σταθερότητα και την ειρήνη στην Ευρώπη και την ενεργειακή ασφάλεια. Επίσης, επηρεάζεται και η μετανάστευση, οι μεταναστευτικές ροές και έχουμε άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και γι’ αυτό τον λόγο ακριβώς θα πρέπει να παραμείνουμε δεσμευμένοι και αφοσιωμένοι, παρόντες δηλαδή, στην περιοχή» ανέφερε.
«Είμαι ευγνώμων στην Ελλάδα, για τον ενεργό ρόλο που έχει αναλάβει υπό αυτή την έννοια, ιδιαιτέρως δε σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των σχέσεων με τους εταίρους μας στον κόλπο» πρόσθεσε. Κλείνοντας, ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη είναι ακόμη ισχυρότερη όταν είμαστε ενωμένοι, όλοι μαζί, ιδιαίτερα σε αυτές τις δύσκολες γεωπολιτικές εποχές. Αγαπητέ Κυριάκο η δική σου δέσμευση, η δική σου συνεισφορά είναι και θα συνεχίσουν να είναι πολύτιμες, καθώς διαμορφώνουμε τη δική μας κοινή απάντηση στις προκλήσεις της εποχής μας. Συμβαδίζοντας είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να έχουμε ουσιώδη πρόοδο και να φτιάξουμε μια πιο ενωμένη και ακόμα πιο ασφαλή Ευρωπαϊκή Ένωση».
