Νέα εστία έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δημιουργεί η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα, με την Αθήνα να απορρίπτει την κίνηση ως παράνομη και αναλυτές να προειδοποιούν για τον κίνδυνο η αντιπαράθεση να μεταφερθεί στο πεδίο. Τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα βρίσκονται στο βόρειο και το νότιο Αιγαίο. Το πρώτο χωροθετείται απέναντι από τη Σαμοθράκη και τη Λήμνο και το δεύτερο απέναντι από τα Δωδεκάνησα και το Καστελόριζο.
Μιλώντας στο OPEN, ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κώστας Υφαντής χαρακτήρισε δυσάρεστη αλλά αναμενόμενη την εξέλιξη, εκτιμώντας ότι η Τουρκία αναζητούσε τρόπο να αντιδράσει στις ελληνικές κινήσεις των τελευταίων ετών. Ο Κώστας Υφαντής υπογράμμισε ότι ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός πως η τουρκική χωροθέτηση αφορά και διεθνή ύδατα, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται σε αντιστοιχία με τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες των ελληνικών νησιών. «Το ζήτημα είναι βεβαίως ότι αυτό έχει μέσα του τα σπέρματα της έντασης και ενδεχομένως της κρίσης», ανέφερε.
Κατά τον καθηγητή, η Αθήνα δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε ανακοινώσεις, αλλά θα πρέπει να κινηθεί με τρόπο που να ακυρώνει στην πράξη τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Ερωτηθείς για το πού θα μπορούσε να οδηγήσει μια κλιμάκωση, σημείωσε ότι υπάρχουν διαφορετικά σενάρια αντίδρασης και εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επιλέξει να οξύνει την κατάσταση, δεν αποκλείεται να υπάρξει ακόμη και αντιπαράθεση μεταξύ των ακτοφυλακών των δύο πλευρών.
ΥΠΕΞ: “Δεν παράγουν κανένα αποτέλεσμα”
Η Αθήνα απάντησε μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, υποστηρίζοντας ότι η μονομερής δημιουργία προστατευόμενων περιοχών σε διεθνή ύδατα δεν είναι νόμιμη. Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει επίσης ότι τα συγκεκριμένα πάρκα είναι παράνομα στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» και κατηγορεί την Άγκυρα ότι επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα και να επηρεάσει μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα αποκτά η τουρκική κίνηση στην περιοχή απέναντι από το Καστελόριζο, λόγω της σημασίας που έχει η περιοχή για τις θαλάσσιες ζώνες Ελλάδας και Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Βασίλης Μαρτζούκος συνέδεσε την τουρκική στρατηγική με την επιδίωξη της Άγκυρας να εμποδίσει τη σύνδεση των θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Κύπρου, ασκώντας παράλληλα κριτική στο γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει προχωρήσει σε ανακήρυξη ΑΟΖ στην περιοχή.
